De jongens van de literatuur

juli 14, 2013

PieroManzoni_BaseoftheWorld_1961Het zijn twee gemene stukjes maar ze maken ‘en passant’ wel vakkundig brandhout van twee zelfverklaarde literaire iconen van de jaren ’50 – ’60.

Eerst een doorrookte mythe uit de Nederlandse poëzie. In een hilarisch tirade trekt Propria Cures van leer tegen ‘de meest prominente stoner van de literatuur’ Simon Vinkenoog en zijn weduwe Edith Ringnalda. Vooral deze laatste moet het ontgelden, het is trouwens het flauwste deel van de satire. Raker zijn de passages waarin de peetvader van de podiumpoëzie tot op de grond afgebrand wordt.

“De grootste literaire geesten zin doorgaans niet de organisatoren maar de genodigden van manifestaties zijn, niet de bloemlezers maar de gebloemleesden.”

“Het probleem met de poëzie van Vinkenoog is dat hij zo veel mazzel heeft gehad. Hij hoorde om te beginnen bij de Vijftigers. Dan kun je eigenlijk weinig meer fout doen, zelfs al is je werk het nog niet waard om de komma’s te poetsen van Kouwenaar of Lucebert.”

“Vinkenoog krijgt een pluim voor zijn amoureuze palmares, wat hem trouwens ook alweer een verdachte eend maakt in die neurotische bijt timidelingen die we kennen als De Poëzie.”
Propria Cures

In een ander stukje op datzelfde Propria Cures krijgt een tweede literair icoon uit de jaren ’60 er duchtig van langs. Deze keer is Jan Cremer de kop van jut. Aanleiding is de recente veiling van Cremers persoonlijke spullen. “Jan Cremer denkt dat er mensen geïnteresseerd zijn in een stel ouwe boekjes van een bejaarde geilneef.” oppert Propria Cures, nadat ze eerst de literaire verdienste van Cremer bij het groot vuil hebben gezet. Interessant vind ik vooral deze algemene beschouwing over bibliofilie, literaire parafernalia en, bij uitbreiding, over een literair tijdperk dat volgens mij voorgoed voorbij is.

“Cremer vergist zich. Dat komt omdat ergens tussen vandaag en een jaar of tien geleden de bibliofiel is uitgestorven. Heus, er zullen nog wel oude mannetjes en pretentieuze eerstejaars Neerlandistiek zijn die een paar tientjes neer willen leggen voor een door Mulisch ondertekende brief, maar de tijd dat eerste drukken en gesigneerde exemplaren voor grof geld van eigenaar wisselden is voorbij. Het boek is een gebruiksobject geworden. Zelfs Athenaeum verkoopt enkel nog paperbacks, die na één keer lezen worden weggegooid of erger nog, achtergelaten in een hostel ‘zodat iemand anders er ook nog plezier aan kan beleven’. Vorige week nog kocht ik nota bene op de belachelijk overprijsde boekenmarkt op het Spui een tweede druk van Hermans’ Mandarijnen op zwavelzuur. Ik mocht hem hebben voor acht euro.

De bibliofiel bestaat niet meer, maar Jan Cremer heeft dat niet doorgehad. Ik voorspel dat zijn veiling niet veel meer dan de prijs van een vliegticket voor hem en zijn Barbara naar Ibiza zal opleveren. Hij zal wat schilderijen verkopen, ongetwijfeld, maar daar zal het bij blijven. Misschien heb ik trouwens wel ongelijk, en bent u razend geïnteresseerd in een Levi’s spijkerjack dat van Cremer is geweest. Surf voor donderdag naar de eerdergenoemde website, bied een mooi bedrag vanaf 300 euro en het jack is van u. Of u loopt zo meteen naar het Waterlooplein en koopt daar hetzelfde jasje voor 12 euro, het is aan u.” Propria Cures.

‘Manuscripten’, ‘De bloemlezing’, ‘de canon’, het zijn fixaties van een generatie die in de laatste jaren van de humaniora is blijven steken. Een generatie die zich vastklampt aan een tak om het bos niet verder in te hoeven. Een jongensclubje dat hardnekkig droomt dat de literatuur nog altijd een belangrijke rol speelt in de samenleving en met bloedige ernst rond een denkbeeldig voetstuk blijft drentelen.

Illustratie: ‘Socle du Monde’ (Base of the world) (1961) by Piero Manzoni.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: