Ironie en sentiment

september 13, 2011

Koen Schouwenburg in zijn essay: Literatuur na 9/11

“Is het afgelopen met ironie? Nee. Maar voor 9/11 werd de strijd al aangebonden met ironie. Eind jaren tachtig debuteerde David Foster Wallace, Jonathan Franzen, William T. Vollmann en Richard Powers bijna gelijktijdig. (…) In zijn essay ‘E Unibus Pluram’ pleit DFW voor zelfbewuste ironie, dat wil zeggen, niet alleen ironie gebruiken om maar niet te zeggen wat je bedoelt of als destructie, maar ironie als constructie: door ironie het hypocriete achter ironie naar voren te halen. Het grootste misverstand, schrijft DFW in Infinite Jest, is dat ironie en sentiment niet samen kunnen gaan:

‘Sentiment equals naïveté on this continent (…)’ en ‘(…) that queerly persistent U.S. myth that cynicism and naïveté are mutually exclusive. Hal, who’s empty but not dumb, theorizes privately that what passes for hip cynical transcendence of sentiment is really some kind of fear of being really human, since to be really human (at least conceptualize it) is probably to be unavoidably sentimental and naïve and goo prone and generally pathetic, is to be in some basic interior way forever infantile, some sort of not-quite-right-looking infant dragging itself anaclitically around the map, with big wet eyes and froggy-soft skin, huge skull, gooey drool.’

FW’s idee over literatuur is een derde golf modernisme: het samengaan van ironie en sentiment. De combinatie van ironie en sentiment werkt hetzelfde als de tijd voor Marcel Proust. Bij Proust is de tijd enerzijds destructief, ze breekt dingen, dingen vergaan, maar de tijd is ook kunstenaar; dat wil zeggen de tijd creëert dingen als identiteit. Deze samenvoeging van ironie en sentiment begon in 1996 met de verschijning van Infinite Jest van DFW en als we kijken naar de belangrijke boeken (die eveneens gebruiken maken van de combinatie ironie en sentiment) die hierop volgden tot aan september, is de lijst groot(…)”

Lees het essay op Tzum. Meer opvattingen over de problematisering van ironie zijn verzameld in dit bericht.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: