‘Ik ben geen commentator, ik ben een dichter.’ Joseph Roth in Berlijn

augustus 6, 2011

The Australian brengt een goed gedocumenteerd essay over het Berlijn van de jaren 20′-30′, toen een ongeziene internationale artistieke bloei plaats vond in een economisch inferno:

“Op het hoogtepunt van de Duitse hyperinflatie in 1923 en 1924, zaten mensen op straat met kisten vol papieren geld klaar om ze om te ruilen. Het geld werd per gewicht verkocht en was meer waard dan oude knoken maar minder dan vodden.

Het was een fenomenaal jaar in Berlijn: Franz Kafka was een duistere figuur, lijdend aan tuberculose en verdiept in de Talmud, die een terugkeer naar Praag plande waar hij snel zou overlijden;  Vladimir Nabokov was er aangekomen als jonge student om zijn Russische familie geëmigreerd uit Londen te vervoegen;  Joseph Roth probeerde te overleven met krantencolumns (feuilletons genoemd) waarin hij het stadsleven beschreef. Hij beschreef het column-genre als ‘feitelijke waarheden zeggen op een halve pagina’.

In een scherpe brief uit 1926 aan een redacteur zette Roth zijn visie op de column uiteen:  “Ik schrijf geen ‘geestige columns’. Ik schilder het portret van de eeuw. Daar dienen kwaliteitskranten voor. Ik ben geen reporter, ik ben een journalist. Ik ben geen commentator, ik ben een dichter.”

Het essay over de hoofdstad van de Duitse Weimar Republiek, ‘the most exciting city in the world, its sins and sorrows visible to anyone who cared to see.’ is te lezen op The Australian. (via Bookslut)

Bij de herdenking van de zeventigste sterfdag van Joseph Roth, in 2009 schreeft Geert Mak:

“Is het toevallig dat ook nu nog zoveel journalisten lid zijn van het Joseph Roth genootschap? Bepaald niet. De treurige omstandigheden rondom het sterven van Joseph Roth zouden voedsel kunnen gevel aan allerlei romantische veronderstellingen over onze held.  Hoe arm hij was. Hoe onbegrepen door zijn tijdgenoten. Een soort Vincent van Gogh van de journalistiek, zoiets.
Dat idee moeten we snel uit ons hoofd zetten. Joseph Roth was een ongekend goede journalist, zijn journalistieke werk hoort bij de kern van zijn oevre en ook zijn literaire werk is ervan doortrokken. En zo werd hij ook gezien, ook in zijn tijd, ook in zijn wereld. Hij had alleen, en nu druk ik me elegant uit, een levensstijl die nóg meer kostte dan hij in huis had, zowel financieel als fysiek. Toen hij, drie jaar voor zijn dood, op 12 juni 1936 in de Amsterdamse boekhandel Allert de Lange een voordracht hield onder de titel ‘Glauben und Vortschritt’ zaten er, typisch voor Roth, twintig journalisten in de zaal, maar de waterkan moest, ook typisch voor Roth, niet met water worden gevuld maar met jenever. ” (De dichter op de locomotief‘  Geert Mak)

Joseph Roths journalistieke stukken werden verzameld in What I Saw: Reports from Berlin 1920-33.

Een Nederlandstalige bron: “Joseph Roth in Berlijn” meer info incl. recensie uit Leeswolf via de catalogus van de bibliotheek van Gent. (met dank aan Johan Eeckhout)

Ivm Berlijn verschijnt eind dit jaar Berlin Stories van Robert Walser, vertaald door Susan Bernofsky, New York Review Books Classics. Een voorpublicatie is te lezen op de vertalerssite Asymptote.

One Response to “‘Ik ben geen commentator, ik ben een dichter.’ Joseph Roth in Berlijn”

  1. Johan Eeckhout Says:

    Een Nederlandstalige bron is ook de titel “Joseph Roth in Berlijn” meer info incl. resencie uit Leeswolf via de catalogus van de bibliotheek van Gent
    http://zoeken.bibliotheek.gent.be/?itemid=|v/vubissmart|1004071


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: